Αθήνα, 20.4.2011

Αρ. Πρωτ: Δ14Β 1059997 ΕΞ 2011

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩNEIAKΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΉ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ·14η Δ/ΝΣΗ ΦΠΑ

ΤΜΗΜΑ Β” «Παροχή υπηρεσιών & Ειδικά καθεστώτα»

Τσχ. Δ/νση     : Σίνα 2-4
Ταχ. Κώδ!κσς: 106 72 ΑΘΗΝΑ
Πληροφορίες : Α. Στάθη
Τηλέφωνο      : 210- 3645848
ΦΑΞ                 :210-3645413


Πρωτ.  Εισ.: 10532 75/6.4.11/Β 1041100/15.3.11/Β 1038005/9.3.1Ί/Β

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Γενική Διεύθυνση Γ” Διεύθυνση Οικονομικού Τμήμα Προϋπολογισμού Μεσογείων 96 Τ. Κ. 11527 Υττόψη κ. Νικ. Κοντογιώργη

 

Θέμα: «Επιβολή Φ.Π.Α, στις αμοιβές των αυτεπάγγελτα διοριζόμενων

δικηγόρων στο πλαίσιο παροχής νομικής βοήθειας» Σχετ.: Το με αρ. πρωτ. 7007/22.2.2011 έγγραφο σας.

Σε απάντηση του ανωτέρω σχετικού, αναφορικά με την επιβολή του ΦΠΑ στις αμοιβές των αυτεπάγγελτα διοριζόμενων δικηγόρων που καταβάλλονται από το Ελληνικό Δημόσιο στο πλαίσιο παροχής νομικής βοήθειας, σας γνωρίζουμε τα εξής:

1.            Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3226/2004 (ΦΕΚ 24Α/4.2.2004) «Παροχή
νομικής βοήθειας σε πολίτες χαμηλού εισοδήματος και άλλες διατάξεις», το Ελληνικό
Δημόσιο   καταβάλλει   αποζημίωση   σε   δικηγόρους   που   διορίζονται   αυτεπάγγελτα,
προκειμένου   για   πρόσωπα   που   δικαιούνται   παροχής   νομικής   βοήθειας  (χαμηλού
εισοδήματος). Για την κάλυψη της εν λόγω δαπάνης εγγράφεται κατ’ έτος ειδική πίστωση
στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Η αποζημίωση ορίζεται με κοινή
απόφαση   των   Υπουργών   Οικονομικών   και   Δικαιοσύνης,   σύμφωνα   με   τα   τυχόν
προβλεπόμενα κατώτατα όρια καθορισμού αμοιβής. Με όμοια απόφαση καθορίζεται το
πλαίσιο και η διαδικασία εκκαθάρισης και είσπραξης της αποζημίωσης. Στο πλαίσιο αυτό,
όπως μας πληροφορήσατε προφορικά, από 1.1.2008, εφαρμόζονται οι ελάχιστες αμοιβές
των   δικηγόρων  που   καθορίστηκαν   με  την   Κ.Υ.Α.   αριθ.   1117864/2297/Α0012/ΠΟΛ
1146/7.12.2007.

2.            Στις διατάξεις του άρθρου 5 του ν. 3919/2011(ΦΕΚ 32Α/2.3.11) «Αρχή της
επαγγελματικής ελευθερίας, κατάργηση αδικαιολόγητων περιορισμών στην πρόσβαση και
άσκηση επαγγελμάτων» ορίζεται ότι οι ελάχιστες αμοιβές που καθορίζονται στην Κ.Υ.Α
υπ” αριθ. 1117864/2297/Α0012/ΠΟΛ 1146/7.12.2007 συνεχίζουν να εφαρμόζονται στην
περίπτωση  αποζημίωσης που  καταβάλλεται  στα πλαίσια παροχής νομικής βοήθειας
σύμφωνα με το ν. 3226/2004, οι οποίες ισχύουν ως νόμιμες αμοιβές.

3.             Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 22, παρ. 1, περ. ε” του Κώδικα ΦΠΑ (ν.
2859/2000),  όπως αυτές αντικαταστάθηκαν από τις διατάξεις του άρθρου 62 παρ. 3 του
ν. 3842/2010, η παροχή υπηρεσιών δικηγόρων από 1.7.2010 δεν περιλαμβάνεται πλέον
στην εν λόγω απαλλακτική διάταξη, κατά συνέπεια οι εν λόγω υπηρεσίες υπάγονται στο
ΦΠΑ με τον κανονικό συντελεστή (23%).

4.             Με τις διατάξεις του άρθρου  19, παρ.  1  του ιδίου  Κώδικα, ορίζεται ότι ως
φορολογητέα αξία στην παροχή  υπηρεσιών λαμβάνεται  η  αντιπαροχή  που  έλαβε  ή
πρόκειται να λάβει αυτός που παρέχει τις υπηρεσίες από το λήπτη ή τρίτο πρόσωπο,
προσαυξημένη με οποιαδήποτε παροχή συνδέεται άμεσα με αυτή.

5.             Σύμφωνα επίσης με το άρθρο 1 ταυ ίδιου Κώδικα, ο ΦΠΑ επιρρίπτεται από τον
κατά νόμο υπόχρεο σε βάρος του αντισυμβαλλομένου.

6.             Με την ΕΔΥΟ ΠΟΛ 1118/2.8.2010 και με σκοπό την αντιμετώπιση προβλημάτων
κατά τη μετάβαση στο νέο καθεστώς φορολόγησης των δικηγορικών υπηρεσιών (μεταξύ
άλλων)   από  1.7.2010,   και  δεδομένου  ότι  ο  φόρος  οφείλεται  κατά  την  έκδοση  του
φορολογικού στοιχείου (το οποίο σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΒΣ εκδίδεται κατά το
χρόνο είσπραξης της αμοιβής) διευκρινίστηκε ότι, σε περίπτωση παροχής υπηρεσιών
ποος το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ, δεν απαιτείται καταβολή του φόρου για εντολές πληρωμής ή
εκκαθαρίσεις-εγκρίσεις   δαπάνης   που   εκδόθηκαν   πριν   την   ανωτέρω   ημερομηνία,
λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εντολές πληρωμής εκδίδονται σε χρόνο πολύ μεταγενέστερο
της πραγματικής παροχής υπηρεσιών. Επισημάνθηκε δε ότι σε περίπτωση που οι εντολές
πληρωμής ή οι εκκαθαρίσεις-εγκρίσεις εκδίδονται μετά την ημερομηνία αυτή, θα πρέπει με
ευθύνη του φορέα πληρωμής να περιλαμβάνουν και τον αναλογούντα ΦΠΑ, ανεξάρτητα
εάν στα αρχικώς υποβληθέντα δικαιολογητικά από τους παρέχοντες την υπηρεσία δεν έχει
υπολογιστεί. Σημειώνεται ότι το νόημα της τελευταίας αυτής επισήμανσης είναι ότι ο
φορέας πληρωμής θα πρέπει  να προσαυξήσει  την  αμοιβή  του  δικηγόρου   με  τον
αναλογούντα ΦΠΑ.

7.             Κατόπιν των ανωτέρω, επί της παροχής υπηρεσιών δικηγόρων στο πλαίσιο του
συστήματος νομικής βοήθειας, το Ελληνικό Δημόσιο, ως συμβαλλόμενο μέρος, θα πρέπε
να καταβάλλει στους αντισυμβαλλόμενους δικηγόρους, εκτός της καθαρής αμοιβής, και το
ποσό του ΦΠΑ που αναλογεί στις αμοιβές αυτές. Σημειώνεται ότι ο καθορισμός της
καθαρής αμοιβής που οφείλεται στους δικηγόρους δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της
Υπηρεσίας μας, καθώς είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι η «αποζημίωση» που προβλέπεται
από τις διατάξεις του ν. 3226/2004 περιλαμβάνει και το ΦΠΑ. Σημειώνεται πάντως ότι στην
Κ.Υ.Α. ΠΟΛ 1146/2007 γίνεται αναφορά σε ελάχιστες «αμοιβές» των δικηγόρων, γεγονός
το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ότι πρόκειται για «καθαρή αμοιβή». Σε κάθε περίπτωση το
θέμα μπορεί να επιλυθεί οριστικά με αντίστοιχη πρόβλεψη ότι «στην προβλεπόμενη
αποζημίωση» εμπεριέχεται ο αναλογών ΦΠΑ σε ενδεχόμενη τροποποίηση της σχετικής
Κοινής Υπουργικής Απόφασης.

8.             Σημειώνεται ότι τα ίδια ισχύουν αναλογικά και για λοιπές αποζημιώσεις που
καταβάλλονται στα πλαίσια παροχής νομικής βοήθειας (συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές).


Ανακοινώσεις , Γραμματείας